كرميان و آيدين ، از جنوب به درياى روم و اميرنشين تكه ، از مشرق به دو اميرنشين تكه و حميد و از مغرب به درياى اژه ، از متفرعات درياى روم ، محدود است . مركز اين اميرنشين شهر مغله ( مبلّهء قديم ) « 1 » بوده است . ابن بطوطه از اين شهر فقط ياد كرده و مىگويد : در اين شهر در خانقاه يكى از مشايخ كه مرد كريمى بود ، منزل كرديم . « 2 » از شهرهاى مهم اين اميرنشين ، شهر ميلاس است . ابن بطوطه در وصف اين شهر مىنويسد : از بهترين و پرجمعيت‌ترين شهرهاى روم است . ميوه و باغ و آب فراوان دارد . . . منزل پادشاه ميلاس در شهر برجين است كه دو ميل با ميلاس فاصله دارد . برجين شهرى است تازه‌ساز كه روى تپه‌اى بنا شده و عمارات و مساجد زيبا دارد . مسجد جامعى نيز در آن ساخته‌اند كه هنوز ناتمام است . « 3 » هفتمين اميرنشين تركمان ، اميرنشين آيدين است كه از شمال به اميرنشين صاروخان ، از جنوب به اميرنشين منتشا و درياى اژه ، از مشرق به اميرنشين كرميان و از مغرب به درياى اژه ، از متفرعات درياى روم ، محدود است . مركز اين اميرنشين شهر تيره « 4 » بوده است . ابن بطوطه مىنويسد : از برجى به تيره آمديم ، شهر تيره زير سلطهء سلطان برگى ( برجى ) است و نهر و باغ و ميوهء خوب دارد . « 5 » از شهرهاى ديگر اين اميرنشين شهر و بندر أفسوس يا ابسوس است كه چون غار اصحاب كهف در آنجا بوده ، شهرتى داشته است . « 6 » به نوشتهء ابن خرداذبه أفسيس ( أفسوس ) در ناحيهء ترقسيس واقع است . قلعهء أفسيس در روستاى اواسى است و اين روستا شهر اصحاب كهف بوده است و چهار قلعه دارد . در مسجد ايشان كتابى به زبان عربى است كه ورود مسّلمة بن عبد الملك به سرزمين روم در آن نوشته شده است . « 7 » مسعودى مىنويسد : داقيوس ( داكيوس ) . . . چون به تعقيب نصارى برخاست و بسيارى از آنان را كشت ، جوانان اصحاب كهف از او

--> ( 1 ) . Mobolla ( 2 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 323 . ( 3 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 323 و 324 . ( 4 ) . Teira ( 5 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 334 . ( 6 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 164 . ( 7 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 82 و التنبيه و الاشراف ؛ ص 160 .